80-837 Gdańsk, ul. Straganiarska 20-22
tel. +48 58 346 22 31, 
fax +48 58 346 23 27
e-mail: instytutkaszubski@wp.pl

 

Konto bankowe dla przelewów krajowych
Bank Zachodni WBK SA I O/Gdańsk
96 1090 1098 0000 0000 0903 5046

Konto bankowe dla przelewów z zagranicy
WBKPPLPP PL 62 1090 1098 0000 0001 3128 0393

  • Facebook - Black Circle

Obserwuj nas na facebooku!

Działalność Instytutu Kaszubskiego wspiera

Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji.

SUBSKRYBCJA

 Otrzymuj wiadomości na temat wydarzeń organizowanych przez Instytut Kaszubski. 

© Instytut Kaszubski. Wszystkie prawa zastrzeżone Instytut Kaszubski.

Pomiędzy swojskością a obcością. Obrazowanie nastroju Kaszub / Zwischen Eigen und Fremd. Stimmungsbilder der Kaschubei, red. M. Borzyszkowska-Szewczyk, O. Murawska

Dwujęzyczna publikacja zawiera teksty 20 autorów, dokumentujące ich spotkanie z Kaszubami. Katalog towarzyszy wystawie fotografii, wynikowi polsko-niemieckiego projektu typu „nauczanie poprzez badanie”. Studenci kierunku antropologia kulturowa na uniwersytecie w Moguncji doświadczali przygody z Kaszubami  podczas badań terenowych, objazdów studyjnych, warsztatów literackich  oraz dwóch semestrów zajęć tematycznych. Analizując obrazowanie nastroju Kaszub uwrażliwiali oko na kulturowo ukształtowane sposoby postrzegania i obrazowania,  sięgając po koncepcję fotoetnografii i etnografii zmysłów (Sarah Pink). Poruszając się pomiędzy historią a teraźniejszością Kaszub jako regionu polsko-niemieckiego pogranicza kulturowego, odkrywali różne poziomy znaczeniowe fotografii. Poddali refleksji postrzeganie obcości i swojskości, a także jego zmienność w czasie i przestrzeni.

W dopracowanym graficznie i bogato ilustrowanym katalogu zestawiono fotografie z badań terenowych z historycznymi ze spuścizny Teodory i Izydora Gulgowskich, które udostępniło Muzeum – Kaszubski Park Etnograficzny we Wdzydzach. Publikacja zawiera także zdjęcia wybranych obiektów związanych z działaczami ruchu kaszubsko-pomorskiego, Aleksandrem Majkowskim i Teodorą Gulgowską, ze zbiorów Muzeum Piśmiennictwa i Muzyki Kaszubsko-Pomorskiej w Wejherowie. Czytelnik znajdzie w książce wybór fragmentów tekstów teoretycznych i źródłowych autorstwa Friedricha Nietzschego, Aleksandra Majkowskiego, Izydora Gulgowskiego i Jeana Baudrillarda. Jako dooropenera i twórcy obrazu Kaszub i Kaszubów w niemieckiej świadomości nie mogło zabraknąć w peregrynacjach postaci i dzieła Güntera Grassa. Całość poprzedzają wprowadzenia do tematu i projektu autorstwa redaktorek tomu.

Gedania Cassubia - kaszubskość Gdańska, red. M. Borzyszkowska-Szewczyk, C. Obracht-Prondzyński

Ziemie nad dolną Wisłą. Historia i współczesne wyzwania rozwojowe. W 550. rocznicę II Pokoju Toruńskiego

W 2016 roku przypada rocznica 550-lecia II Pokoju Toruńskiego. W 1466 roku zakończyła się wojna 13-letnia, a tym samym zupełnie nowego kształtu nabrały podziały polityczne na południowym wybrzeżu Bałtyku. II Pokój Toruński usankcjonował przyłączenie obszaru położonego nad dolną Wisłą do Korony Polskiej. Powstały wówczas Prusy Królewskie, w skład których weszły trzy województwa: pomorskie, malborskie i chełmińskie oraz Księstwo Biskupstwo Warmińskie. Prusy Królewskie do 1569 r. cieszyły się szeroką autonomią polityczną, a i później zachowały wiele ze swojej specyfiki: ustrojowej, prawnej, ekonomicznej, społecznej i politycznej.
Dla całego tego obszaru okres przynależności do Rzeczypospolitej, czyli lata 1466-1772 r. miał ogromne znaczenie, a skutki tegoż widoczne są do dzisiaj nie tylko w przestrzeni, krajobrazie kulturowym, strukturze osadniczej, ale także w postawach społecznych i mentalności.
Dziś obszar ten znajduje się w granicach trzech województw: warmińsko-mazurskiego, pomorskiego i kujawsko-pomorskiego. Chcąc podkreślić historyczną, społeczną i kulturową łączność ziem nad dolną Wisłą oraz ich specyfikę, Instytut Kaszubski wspólnie z Elbląską Uczelnią Humanistyczno-Ekonomiczną zorganizował konferencję, podczas której grono badaczy z różnych ośrodków naukowych podjęło refleksję zarówno nad historią tych ziem, jak i nad ich współczesną sytuacją, wyzwaniami i problemami rozwojowymi.
Organizatorzy założyli od samego początku, że konferencja będzie miała interdyscyplinarny charakter, stąd też w gronie referentów oprócz historyków byli też specjaliści z zakresu ekonomii, finansów publicznych, rolnictwa, zarządzania, nauk o polityce czy też bezpieczeństwa. Interesowało nas zarówno to, co z dziedzictwa historycznego dawnych Prus Królewskich jest ciągle żywe i łączy mieszkańców naszego regionu. Ale równie ważne było to, jak odmienne są realia społeczne w poszczególnych częściach naszego regionu. 
Niniejsza publikacja jest pokłosiem konferencji, która odbywała się w gościnnych murach Elbląskiej Uczelni Humanistyczno-Ekonomicznej 12 kwietnia 2016 r. Wygłoszono wówczas dziesięć referatów - pierwszą połowę w części historycznej, drugą w części koncentrującej się na problemach współczesności. Wśród uczestników konferencji byli nie tylko badacze czy studenci, ale także spore grono osób związanych z różnego rodzaju instytucjami publicznymi, sferą kultury, samorządem, czy też organizacjami pozarządowymi. świadczy to o tym, że temat nadal jest ważny, a dowodem na to jest również specjalna uchwała Sejmiku Województwa Warmińsko-Mazurskiego, podjęta 26 sierpnia 2015 r., którą zamieszczamy w aneksie. Podkreślić zresztą należy, iż była one bezpośrednią inspiracją do przygotowania konferencji.
W aneksie zamieszczamy także list Marszałka Województwa Kujawsko-Pomorskiego skierowany do uczestników konferencji. Liczymy na to, że zawarte w niniejszej książce materiały zachęcą czytelników do uważniejszego spojrzenia na ziemie położone nad dolną Wisłą oraz do poznania ich specyficznej historii i współczesnych realiów.

Cezary Obracht-Prondzyński
(Wstęp)

Pomorska debata o kulturze: kultura na pograniczu - pogranicza kultury Edycja II

W 2013 roku Instytut Kaszubski wraz z gronem partnerów indywidualnych oraz instytucjonalnych zainicjował projekt pod nazwą Pomorska debata o kulturze: kultura na pograniczu pogranicza kultury. (...)

Podobnie jak pierwszy tom Pomorskiej debaty o kulturze, niniejszy jest podzielony na dwie części. Pierwsza zawiera nieco zmodyfikowane raporty poświęcone poszczególnym zagadnieniom, wokół których ogniskowały się dyskusje. Druga - głosy dziesięciorga spośród uczestników debat. Miłosława Borzyszkowska w artykule "Kalejdoskop pomorskiej pamięci" idzie tropem wyznaczonym przez organizatorów przedsięwzięcia i stawia kolejne pytania, mnoży wątpliwości. Magdalena Lemańczyk koncentruje się na wybranych problemach związanych z pamięcią społeczną członków mniejszości niemieckiej na Pomorzu Gdańskim. Justyna Liguz bierze pod lupę kulturę pamięci na Powiślu. Wiktoria Blacharska pokazuje narracyjną moc rzeczy. Ksenia Piątkowska przedstawia konkretny przykład z zakresu projektowania współczesnych pomorskich przedmiotów. Tekst Tomasza Siemińskiego sytuuje się w przestrzeni wspólnej tematów: materialnego i niematerialnego dziedzictwa kulturowego Pomorza. Iwona Świętosławska zajmuje się jedną z praktyk kulturowych długiego trwania - opowiada o kolędowaniu na Kaszubach. Jaromir Szroeder z pozycji twórcy, uczestnika i odbiorcy zanurzonego w kulturze kaszubskiej wypowiada się o współczesności i przyszłości muzyki kaszubskiej. Beata Jaworowska przedstawia instytucje kultury z perspektywy samorządów; Bronisława Dejna - z perspektywy wieloletniego pracownika. Trzeba przyznać, że to ciekawe obserwacje, które pozwalają zauważyć zmieniające się mody i trendy opisu kultury.

W sumie w obydwu edycjach Pomorskiej debaty o kulturze wzięło udział kilkaset osób, reprezentujących różne pomorskie środowiska, instytucje, organizacje społeczne, kręgi akademickie itd. Wydaje się, że to dobry przykład zaświadczający, że można o różnych problemach kulturowych debatować spokojnie, choć momentami bardzo krytycznie. Takie spotkania są konieczne, co być może zaowocuje kontynuacją całego projektu.

fragment Wstępu

Pomorska debata o kulturze: kultura na pograniczu - pogranicza kultury

Pomorska debata o kulturze to projekt, który od 2013 r. jest realizowany przez Instytut Kaszubski wspólnie z kilkoma innymi partnerami: instytucjami kulturalnymi (Nadbałtyckie Centrum Kultury; Wojewódzka i Miejska Biblioteka Publiczna; Biblioteka Gdańska PAN; Instytut Kultury Miejskiej), organizacjami pozarządowymi (Zrzeszenie Kaszubsko-Pomorskie; Kaszubski Uniwersytet Ludowy we Wieżycy) czy też środowiskiem akademickim (Pracownia Historii Pomorza i Krajów Nadbałtyckich UG; Pracownia Badań nad Narracjami Pamięci Polsko-Niemieckiego Pogranicza Kulturowego UG; Zakład Antropologii Społecznej w Instytucie Filozofii, Socjologii i Dziennikarstwa UG).

Kiedy mówimy o kulturze, znajdujemy się w paradoksalnej sytuacji. Trudno bowiem znaleźć termin, który z jednej strony zrobiłby tak wielką karierę, szczególnie w ostatnich latach. A z drugiej stałby się tak niejednoznaczny, rozmyty, czasami wręcz wątpliwy... W związku z czym
można nader często spotkać się z utyskiwaniem badaczy, publicystów czy też urzędników: wszystko przez to przeklęte słowo!

Kultura jest dziś WSZĘDZIE. A niektórzy mówią, że WSZYSTKO jest kulturą (albo też inaczej: KAŻDY ma SWOJĄ KULTURĘ). W humanistyce mówi się o "zwrocie kulturowym". Kultura wtargnęła do ekonomii. Ba - nawet w badaniach nad zwierzętami mówi się coraz częściej o specyficznej, tworzonej przez nie kulturze (przestaje więc być ona wyłącznym atrybutem człowieka).

fragment Wstępu

1 / 4

Please reload

This site was designed with the
.com
website builder. Create your website today.
Start Now